En daarbij komt nog eens een dot buitenlands vlees anoniem Nederland binnen die niet aan die hoge welzijnseisen hoeft te voldoen. ‘Hypocriet’, zo reageerde Martin Houben, directeur van het varkensbedrijf Houbensteyn Groep voor de commissie. ‘Onze welzijnseisen zijn hoger dan in de andere lidstaten van de Europese Unie, terwijl 30 procent van het vlees hier in de winkelschappen uit het buitenland komt. Dat kan niet, wij worden op achterstand gezet in de concurrentie.’
Samen met Toon van Genugten, directeur-eigenaar van varkensbedrijf Van Genugten Groep, pleitte Houben voor een gelijk speelveld in Europa. Ofwel: ‘zorg dat de supermarkten dezelfde regels krijgen bij het inkopen van vlees als waarvoor wij de varkens moeten houden. Ook moet hierbij de herkomst van het vlees verplicht op de verpakkingen worden vermeld. ‘Nu is alles anoniem. Daarin kunnen wij ons niet onderscheiden’, aldus Van Genugten.
De varkenshouders kregen met hun oproep steun van vleesgigant Vion. Ook Siem Korver, directeur publieke zaken van Vion, pleitte ervoor een herkomst te plakken op het vlees dat nu anoniem Nederland binnenkomt. Hierdoor kan het Nederlands vlees zich met de hogere standaarden beter profileren in de markt.’
Samen met Tiny Schepers, directeur van coöperatie Heyde Hoeve, hekelden Houben en Van Genugten ook het feit dat nieuwe marktgerichte initiatieven van uit de varkenshouderij niet door afnemers en supermarkten worden ondersteund. Hooguit worden de extra toegerekende kosten vergoed, het rekenen van eigen marge door de varkenshouders om de investering rendabel te maken is uit den boze.
Schepers, die met vier collega’s vlees onder Milieukeur op de markt brengt, was daar ook klip en klaar met zijn commentaar. Hij refereert aan een gesprek dat hij had met een topman uit de voedingsindustrie over de mogelijkheden voor een vleesconcept. ‘Hij reageerde met de zin dat hij niet tot een zinvolle oplossing kon komen voor het feit dat wij wel meer geld ontvangen, maar elders in de keten bij zo’n initiatief niet meer verdiend kan worden. Het ging niet door.’
Volgens Schepers houden de supermarkten elkaar in de houdgreep wat betreft het introduceren van nieuwe marktconcepten in vlees, doordat zij bang zijn marge te verliezen. ‘Ik heb geen deur open gekregen. Zij durven niet.’ Scherpers was zijn betoog begonnen met het statement dat de boerenprijs voor varkens veel te laag. Deze moet omhoog om een koude sanering te voorkomen. ‘Hondenvoer is nog goedkoper dan varkensvlees. En willen we vlees uit Brabant of Brazilië?’
Net als de varkenshouders is Vion het gestunt met vlees – ofwel de kiloknaller - helemaal zat, zo maakte Korver in een statement duidelijk. ‘Een miljard mensen op de wereld zijn ondervoed. Dan is het moreel onverantwoord op deze wijze te stunten met voedsel. Dat is immoreel gedrag.’ Ook vertegenwoordigers van de slagersbranche hekelden even later de prijsacties van de supermarkten.
Edwin de Maa, directeur Vers van C1000, was er niet van onder de indruk. Hij peinst er niet over om te stoppen met de kiloknallers. Want: ‘prijsacties zijn echte klantentrekkers. Dat is leidend.’ Ook met het effect van het duiden van de herkomst maakte De Maa korte metten. ‘Een deel van de consumenten let op de herkomst, maar dat is niet groot genoeg om resultaat te hebben. Het boeit de Nederlandse consument weinig.’
De Maa verwijst hierbij naar rundvlees, wat inmiddels uit veel landen wordt betrokken om in het Nederlandse winkelschap te worden gepresenteerd. ‘Daar hebben wij in onze supermarkten geen enkele negatieve reactie op gehad.’ Ook Marc Jansen, directeur consumenten en kwaliteitszaken van branchevereniging CBL, tilde niet te zwaar aan het voeren van prijsacties met vers. 'Consumenten waarderen acties met vers. Bovendien ruimen acties ook een beetje op, ze halen de overschotten uit de markt. Daar heeft een boer ook belang bij.'